دروازه سنگی – حامد کاظم زاده خوئی
نخستین روز از خردادماه ۱۴۰۴ با صعودی چشمگیر در بازار طلا و سکه همراه شد؛ گویی این بازار از خواب موقت خود بیدار شده و به استقبال موج تازهای از نوسانات رفته است. قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، امروز پنجشنبه اول خرداد، با عبور از مرز ۷۴ میلیون تومان، رکورد تازهای ثبت کرد و در نرخ ۷۴ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان معامله شد. این در حالی است که تنها طی یک روز، بهای این سکه بیش از ۶۳۰ هزار تومان افزایش یافت؛ رشدی که حکایت از بازگشت شتابان تقاضا و نگرانیهای تورمی دارد.
در همین حال، طلای ۱۸ عیار نیز با جهشی محسوس، از مرز ۶.۵ میلیون تومان گذشت و به نرخ ۶ میلیون و ۵۴۹ هزار تومان رسید. قیمت طلای ۲۴ عیار نیز که بیشتر مورد توجه سرمایهگذاران عمده قرار دارد، به بالای ۸ میلیون و ۷۳۰ هزار تومان صعود کرد. افزایش قیمتها محدود به سکه و طلا نبود؛ نیمسکه، ربعسکه و سکه گرمی نیز همگی با روند افزایشی وارد خرداد شدند و نشان دادند که بازار فلزات گرانبها بار دیگر در معرض نوسانات چشمگیر قرار گرفته است.
این تحولات در شرایطی رخ داد که بازار روز گذشته اندکی آرامتر بود. کارشناسان معتقدند بازگشت مجدد رشد قیمتها، از یکسو ناشی از افزایش بهای اونس جهانی و از سوی دیگر متاثر از انتظارات تورمی داخلی و نوسانات نرخ ارز است.
حراج طلای خام؛ بیش از ۱۲۹۶ کیلو شمش در ۱۳ نوبت فروش رفت
همزمان با افزایش قیمتها در بازار آزاد، تحرکات در بازار رسمی نیز شدت گرفته است. طبق اعلام رسمی اصغر بالسینی، سخنگوی مرکز مبادله ارز و طلا، از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۳ نوبت حراج شمش طلا در مرکز مبادله برگزار شده و در مجموع بیش از ۱۲۹۶ کیلوگرم شمش طلا به فروش رسیده است. این میزان معادل حدود ۱۱ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان ارزشگذاری شده و نشاندهنده حجم قابل توجهی از دادوستد در بخش رسمی بازار فلزات گرانبهاست.
به گفته بالسینی، در این حراجها تنها گروههای خاصی امکان شرکت دارند؛ از جمله فروشندگان عمده شمش، سازندگان مصنوعات طلا، و خردهفروشان طلای آبشده که دارای پروانه کسب معتبر و ثبتشده در سامانه درگاه ملی مجوزها هستند. با این نظامنامه، هدف جلوگیری از سفتهبازی و انحراف منابع به سمت سوداگری است. طبق برنامهریزیهای انجامشده، دور بعدی حراج در روز یکشنبه آینده برگزار خواهد شد.
هشدار از فراسوی مرزها؛ احتمال جهش بهای طلا تا ۲۵ هزار دلار
در سطح بینالمللی نیز بازار طلا در حال تجربه روزهای پرتنش و غیرقابل پیشبینی است. رابرت کیوساکی، نویسنده و اقتصاددان مشهور آمریکایی که کتاب پرفروش «پدر پولدار، پدر بیپول» را در کارنامه دارد، اخیراً با انتشار بیانیهای در پلتفرم X (توییتر سابق) موجی از نگرانی را در میان فعالان بازار بهوجود آورد. او با لحنی هشدارآمیز نوشت: «پایان نزدیک است!» و به شکست مزایده اوراق خزانهداری آمریکا و خرید اضطراری ۵۰ میلیارد دلاری توسط فدرال رزرو اشاره کرد.
کیوساکی پیشبینی میکند که اقتصاد آمریکا بهزودی وارد مرحلهای از ابرتورم خواهد شد؛ مرحلهای که در آن ارزش دلار بهشدت افت کرده و تقاضا برای داراییهای جایگزین نظیر طلا، نقره و رمزارزها افزایش خواهد یافت. او در این خصوص برآورد کرده که بهای طلا ممکن است تا سطح بیسابقه ۲۵ هزار دلار در هر اونس افزایش یابد. افزون بر آن، او رشد نقره تا ۷۰ دلار و بیتکوین تا یک میلیون دلار را نیز دور از انتظار نمیداند.
هرچند بسیاری از اقتصاددانان با دیدگاههای کیوساکی موافق نیستند، اما آنچه مسلم است این است که شرایط بازارهای جهانی بهویژه در حوزه داراییهای امن، بیش از هر زمان دیگری در معرض تغییرات ناگهانی و شوکهای سیاسی-اقتصادی قرار دارد.
جمعبندی: بازاری پرریسک در دو سطح داخلی و جهانی
مجموعه تحولات اخیر در بازار طلا و سکه ایران، در کنار هشدارهای اقتصاددانان بینالمللی، گویای ورود به دورهای تازه از بیثباتیهای مالی است. در سطح داخلی، افزایش انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز، و تحرکات سرمایهگذاران در بازارهای موازی موجب شده تا بار دیگر فلز زرد بهعنوان پناهگاه امن داراییها مطرح شود. از سوی دیگر، در عرصه جهانی نیز نشانههایی از عدم اطمینان به دلار و افزایش تقاضا برای طلا و رمزارزها به چشم میخورد.
در چنین فضایی، تحلیلگران بازار توصیه میکنند که سرمایهگذاران از رفتارهای هیجانی پرهیز کنند و تصمیمگیریهای اقتصادی خود را بر مبنای دادههای واقعی، تحلیلهای عمیق و درک صحیح از تحولات ژئوپلیتیکی و پولی تنظیم نمایند.
